Xử trí tăng huyết áp cấp cứu

Bệnh nhân: (Reng… Reng… Reng…) bác sĩ ơi, huyết áp tăng 150/90 mmHg thì làm sao bây giờ?

Bác sĩ: Chị có bị đau đầu hay khó chịu gì không? Thuốc hôm nay Chị đã uống chưa?

Bệnh nhân: Tôi không thấy khó chịu trong người, nhưng huyết áp cao nên làm tôi lo lắng.

Bác sĩ: Nếu Chị mới đi công việc về hay mới làm các việc gắng sức thì hãy nghỉ ngơi khoảng 10 – 15 phút rồi đo lại nhé. Nếu Chị thấy khó chịu trong người như đau nặng đầu hay nóng mặt thì có thể lấy 01 viên CAPTOPRIL 25 mg ngậm, sau đó khoảng 15 – 30 phút đo kiểm tra lại.

Bệnh nhân: Nếu sau đó đo lại mà huyết áp không giảm thì sao hả bác sĩ?

Bác sĩ: Nếu sau 30 phút đo kiểm tra lại mà huyết áp không giảm thì Chị có thể ngậm thêm 01 viên nữa.

Bệnh nhân: Dạ cám ơn bác sĩ.

Tăng huyết áp được xác định khi huyết áp của bạn thường xuyên lớn hơn 130/80 (theo tiêu chuẩn của Hội Tim Mạch Hoa Kỳ) hay 140/90 (theo tiêu chuẩn của Hội Tim Mạch Châu Âu). Mức huyết áp 120/70 – 120/80 mmHg được xem là mức huyết áp lý tưởng.

 

Khi huyết áp tăng cao kéo dài, lâu ngày (nhiều tháng, nhiều năm) sẽ dẫn đến việc các cơ quan đích sẽ bị tổn thương do tình trạng quá tải áp lực. Các cơ quan đích hay bị tổn thương do tăng huyết áp lâu ngày đó là Tim (suy tim, bệnh mạch vành mạn, nhồi máu cơ tim), não (đột quỵ, xuất huyết não, cơn thoáng thiếu máu não), thận (bệnh thận mạn, suy thận giai đoạn cuối), mắt (phù nề hay tăng mức độ xuất tiết, xuất huyết võng mạc) và mạch máu (phình mạch, dãn mạch hay bóc tách, xé rách các mạch máu khi có cơn tăng huyết áp).

Tăng huyết áp có triệu chứng (đau đầu, chóng mặt, nóng bừng mặt, hoa mắt, tức ngực, tê tay chân…) hay có tổn thương cơ quan đích (tim, não, thận, mắt, mạch máu) là một cấp cứu y khoa.

 

Theo sinh lý, huyết áp của một người sẽ dao động và thay đổi khác nhau giữa sáng và chiều, giữa ngày và đêm do sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố như hoạt động cơ thể, sự ảnh hưởng của hệ thần kinh giao cảm, phó giao cảm, sự tác động của hệ thần kinh hocmon khác… Chính vì vậy, huyết áp sẽ không bao giờ là con số cố định như nhiều người mong đợi mà luôn có sự dao động, nhưng trong sự dao động đó miễn sao huyết áp vẫn trong giới hạn cho phép thì được xem như huyết áp bình thường (tức huyết áp được xem là lý tưởng nếu nằm trong khoảng 110 -120 mmHg / 70 – 80 mmHg). Thỉnh thoảng huyết áp tâm thu xuống thấp 100 mmHg hay tăng lên 130 mmHg thì vẫn chấp nhận được.

 

Vì huyết áp bị tác động bởi nhiều yếu tố như vận động, gắng sức, tâm lý (lo lắng, căng thẳng hồi hộp, sợ hãi, tức giận…), bệnh tật (như cảm, sốt, tình trạng viêm nhiễm trùng…) hay tình trạng khó chịu trong người (như ăn quá no hay quá đói)… Vì thế, khi có tình trạng tăng huyết áp xảy ra nếu triệu chứng không nghiêm trọng thì ta phải bình tĩnh xem xét lại các yếu tố kể trên – các yếu tố gây thúc đẩy cơn tăng huyết áp – mà đặc biệt quan trọng là xem xét đã uống thuốc huyết áp trong ngày chưa?

Nếu huyết áp cao do quên uống thuốc thì hãy uống ngay cữ thuốc quên, nếu do các yếu tố sinh lý khác như mới vận động gắng sức hay tình trạng stress căng thẳng thì hãy nằm nghỉ, thư giãn rồi đo kiểm tra lại sau 15 – 30 phút sau. Nếu tình trạng huyết áp tăng cao (> 140/90 mmHg) kèm cảm giác khó chịu thì có thể sử dụng ngậm dưới lưỡi 01 viên Captopril 25 mmHg, còn nếu huyết áp tăng cao hơn nữa (> 160/100 mmHg) hay kèm nhiều triệu chứng khác hay có tình trạng sốt, khó thở… thì bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa tim mạch trước khi quyết định sử dụng thuốc hạ áp cấp cứu để đảm bảo an toàn tránh trường hợp hạ áp quá mức có thể dẫn đến tụt huyết áp và phải cấp cứu ngược lại.

 

Tim mạch là bệnh mạn tính, việc điều trị giúp huyết áp được ổn định và không bị biến chứng tổn thương lên các cơ quan đích khác trong cơ thể như tim, thận, não, mắt… vì thế bạn cần hiểu rằng bạn không thể tự ý ngưng thuốc điều trị tăng huyết áp vì 90 – 95% tăng huyết áp là không có nguyên nhân. Việc uống thuốc hằng ngày giúp giữ huyết áp được ổn định và giữ cho các cơ quan tim, não, thận, mắt không bị tổn thương do huyết áp cao mà thôi.

BS CKII Nguyễn Quang Trung

Bệnh viện Nhân dân Gia Định

Theo Tạp chí Sức Khỏe – khoe24h.vn

 

 

 

 

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Cơn tăng huyết áp – Khi nào cần đến bệnh viện cấp cứu?

Tăng huyết áp (Cao huyết áp) là một bệnh phổ biến với xu hướng ngày càng gia tăng. Tổ chức Y tế thế giới đã xếp bệnh tăng huyết áp (THA) vào nhóm “bệnh dịch …

Bệnh nào sở trường đánh lén?

Mặc dầu thầy thuốc đang có trong tay kỹ thuật chẩn đoán chính xác và phương tiện điều trị hiệu quả hơn xưa rất nhiều, bệnh tim mạch vẫn trước sau đứng đầu về tỷ …

Tăng huyết áp – Kẻ giết người thầm lặng

Hầu hết người bệnh bị tăng huyết áp không có biểu hiện triệu chứng nào và thậm chí họ còn không biết mình bị bệnh, vì vậy tăng huyết áp được gọi là "Kẻ giết …

Đừng để huyết áp bắt chước vật giá

Đừng để huyết áp bắt chước vật giá Theo định nghĩa lý thuyết theo kiểu lúc nào cũng tưởng chắc ăn như bắp của ngành y, bệnh huyết áp cao được định nghĩa khi nào huyết …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi