"> Đột quỵ người trẻ - Góc nhìn qua những con số | tcsuckhoe.com

Đột quỵ người trẻ – Góc nhìn qua những con số

Đột quỵ hiện nay đã vượt ung thư, trở thành nguyên nhân tử vong xếp thứ 2, chỉ sau nhồi máu cơ tim. Đặc biệt đáng báo động là đột quỵ ở đối tượng trẻ tuổi. Tuy chỉ chiếm 10% về số lượng, nhưng 50% thiệt hại về kinh tế, xã hội do đột quỵ gây ra cho một quốc gia đến từ đột quỵ người trẻ. Đột quỵ đã tước đi của gia đình và xã hội một nguồn lực vô giá. Bản thân bệnh nhân phải đối mặt với một tương lai dài mang bệnh tật, dễ phát sinh tâm lý bi quan chán nản, thậm chí trầm cảm vì mới đây thôi còn là một trụ cột, giờ đã thành một phế nhân! 

Đột quỵ người trẻ là đột quỵ xảy ra ở người dưới 45-50 tuổi. Cũng như đột quỵ nói chung, đột quỵ người trẻ bao gồm 2 dạng là nhồi máu não (mạch máu não bị tắc) và xuất huyết não (mạch máu não bị vỡ) với tỉ lệ 2/1, so với tỉ lệ 4/1 trong đột quỵ nói chung.

Tuy chỉ chiếm 10% về số lượng, nhưng 50% thiệt hại về kinh tế, xã hội do đột quỵ gây ra cho một quốc gia đến từ đột quỵ người trẻ. Chi phí điều trị nội trú dành cho đột quỵ người trẻ cao hơn đột quỵ nói chung. Trong năm 2007, chi phí điều trị bình quân cho một ca nhồi máu não tại Mỹ là 34.886 đô-la, xuất huyết nhu mô não là 94.482 đô-la và xuất huyết màng não là 146.307 đô-la. Người trẻ là những người giàu nhiệt huyết và đang trong độ tuổi lao động sung mãn nhất, cáng đáng nhiều nhất cho gia đình, đóng góp nhiều nhất cho xã hội. Đột quỵ đã tước đi của gia đình và xã hội một nguồn lực vô giá. Bản thân bệnh nhân phải đối mặt với một tương lai dài mang bệnh tật, dễ phát sinh tâm lý bi quan chán nản, thậm chí trầm cảm vì mới đây thôi còn là một trụ cột, giờ đã thành một phế nhân!

Nguyên nhân nhồi máu não người trẻ đa dạng và khó chẩn đoán hơn so với ở người lớn tuổi. Nếu như ở người lớn tuổi, 3 nhóm nguyên nhân gắn liền với các yếu tố nguy cơ tim mạch là xơ vữa động mạch lớn, bệnh tim tạo huyết khối, bệnh lý mạch máu nhỏ chiếm đến trên 80% và tương đối dễ chẩn đoán thì ở người trẻ, tỉ lệ này chỉ là 50% và chẩn đoán khá khó khăn, đặc biệt là nhóm bệnh tim tạo huyết khối gồm rất nhiều bệnh lý khác nhau; 50% còn lại là nhóm gồm nhiều bệnh lý ít hoặc hiếm gặp chẩn đoán được và nhóm không tìm được nguyên nhân. Đối với xuất huyết não người trẻ, tăng huyết áp vẫn là nguyên nhân thường gặp, tương tự ở người lớn tuổi. Điểm đáng lưu ý là khác với tăng huyết áp ở người lớn tuổi hầu hết là vô căn, không cần tìm nguyên nhân thì ở người trẻ bị tăng huyết áp, cần tầm soát một số nguyên nhân có thể có để điều trị như hẹp động mạch thận, u tủy thượng thận, cường aldosteron, viêm mạch hệ thống. Một số nguyên nhân hay gặp khác là vỡ dị dạng mạch máu não, rối loạn đông máu, ma túy. Một tỉ lệ tương đối không tìm được nguyên nhân.

Các yếu tố nguy cơ tim mạch kinh điển gắn liền với tăng nguy cơ đột quỵ ở người lớn tuổi cũng đồng thời hiện diện ở người trẻ, chỉ khác nhau về tỉ lệ hiện diện. Nếu như tăng huyết áp, bệnh tim, đái tháo đường là 3 yếu tố nguy cơ hàng đầu ở người lớn tuổi thì ở người trẻ, đó là nghiện hút thuốc lá, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp. Một nghiên cứu tại châu Âu trên 3944 bệnh nhân đột quỵ người trẻ nhận thấy: có 49% nghiện hút thuốc lá, 46% có rối loạn mỡ máu, 36% có tăng huyết áp. Đái tháo đường liên quan hạn chế với đột quỵ người trẻ có lẽ do chưa đủ thời gian gây tổn hại cơ quan đích. Một số yếu tố nguy cơ khác chỉ gặp hoặc gặp ưu thế ở người trẻ là mang thai, uống thuốc tránh thai, nghiện rượu, ma túy, béo phì.

Chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả nguyên nhân giúp giảm tử vong, tàn phế và tái phát, trong khi kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ sẽ giúp giảm tỉ lệ mắc bệnh. Số lượng người trẻ bị đột quỵ trên thế giới tăng dần trong vòng 3 thập niên trở lại đây, một phần lý do quan trọng đến từ áp lực công việc ngày càng cao, chế độ nghỉ ngơi không hợp lý, chế độ ăn uống và vận động thiếu khoa học nơi người trẻ, khiến tuổi khởi bệnh của một số bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu ngày càng trẻ hóa, làm tăng nguy cơ đột quỵ. Người trẻ cần thiết lập cho mình một môi trường sống thoải mái về tinh thần lẫn thể chất, chế độ ăn uống khoa học (giảm mặn, giảm tinh bột, giảm béo, tăng cường rau xanh và trái cây), siêng năng thể dục thể thao, kiểm tra sức khỏe định kỳ. Thực tế cho thấy, rất nhiều người trẻ khá chủ quan, không hề quan tâm tiền sử bệnh lý, chỉ đến khi bị đột quỵ nhập viện mới ngỡ ngàng khi nghe bác sĩ thông báo đã bị tăng huyết áp, đái tháo đường… một thời gian dài. Cần bỏ hẳn thuốc lá, yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ người trẻ, cũng như hạn chế bia rượu, không xài ma túy, thay đổi biện pháp ngừa thai nếu nghi ngờ thuốc đang uống liên quan với đột quỵ…

Chẳng phải là cái gì đó quá xa vời, nhận diện và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ vốn rất quen thuộc và hiện hữu hàng ngày quanh ta giúp giảm đến 50% nguy cơ đột quỵ người trẻ.

BS Tạ Vương Khoa

Đơn vị đột quỵ, Bệnh viện 175

Theo Tạp chí Sức Khỏe – khoe24h.vn 

 

 

 

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Tầm soát đột quỵ: Chủ động để không phải trời kêu ai nấy dạ

Đột quỵ không còn là căn bệnh "trời kêu ai nấy dạ" nữa, bởi vì ngay tại Việt Nam, bệnh này có thể được tầm soát, phát hiện và điều trị kịp thời thông qua …

Trở về với thiên nhiên là đường an toàn

“Không có liệu pháp nào phù hợp cho cơ thể con người cho bằng tuân thủ qui luật của thiên nhiên”. Paracelsus, một trong các y sư tiền phong của ngành y học phương Tây …

S.I.S Cần Thơ - Hành trình ra biển lớn

“Tôi thật sự không thể tin nổi những gì các bạn đã làm tại SIS! Những gì chúng tôi cảm nhận được tại đây thật sự là ấn tượng! Những gì các bạn đã làm …

Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM và Covid-19: Vượt qua khó khăn

Dịch Covid-19 đã và đang gây ra nhiều khó khăn trong công tác khám chữa bệnh tại các Bệnh viện, trong đó có Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM. Cùng trao đổi với PGS. TS. …

Hội chứng ngưng thở khi ngủ - “sát nhân thầm lặng” & mối liên quan với đột quỵ

Đột quỵ là nguyên nhân tử vong xếp hàng thứ hai và là nguyên nhân số một gây tàn phế. Tiến bộ của y học suốt hàng chục năm qua tuy đã làm giảm đáng …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi