Bệnh từ Nước mà vào

Nước đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe và cuộc sống của con người. Để đáp ứng các nhu cầu vệ sinh cá nhân và sinh hoạt, mỗi người cần tới khoảng 120 lít nước/ngày. Nước không chỉ hợp vệ sinh (là trong, không màu, không mùi, không vị) mà còn phải an toàn đối với sức khỏe của người sử dụng. Nếu sử dụng nước không đảm bảo quy chuẩn thì sẽ ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe, vì nước là môi trường trung gian chuyển tải các chất hóa học và các loại vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng gây bệnh mà mắt thường không nhìn thấy được.

 

Các bệnh liên qua đến nguồn nước

Các bệnh liên quan đến nguồn nước cụ thể như sau:

Bệnh lây qua đường ăn uống

  • Bệnh thương hàn (Typhoid fever).
  • Vibrio cholarae: Bệnh tả.
  • Bệnh lỵ trực khuẩn (Shigellosis).
  • Bệnh viêm gan A.
  • Bệnh sốt bại liệt.

Bệnh do giun đũa, giun tóc, giun kim lây truyền qua nước…

 

Bệnh do tiếp xúc với nước

  • Bệnh sán máng (Schistosomiasis).
  • Bệnh do thiếu nước trong tắm giặt.

Bệnh do vi yếu tố và các chất khác

  • Bệnh bướu cổ.
  • Bệnh về răng.
  • Bệnh do nhiễm độc bởi các chất độc hóa học.
  • Bệnh Minamata: Do ngộ độc thủy ngân tại thành phố Minamata, Nhật Bản năm 1956.
  • Bệnh Itai-Itai: Do ngộ độc Cadimi ở tỉnh Toyama, Nhật Bản năm 1912.

Bệnh lây lan qua nước ăn uống

Do sử dụng nước bị nhiễm sinh vật gây bệnh.

  • Bệnh thương hàn (Typhoid fever): Là bệnh nhiễm trùng toàn thân do Salmonella typhi hoặc Salmonella paratyphi A, B, C gây ra. Bệnh lây qua đường tiêu hoá, có đặc điểm lâm sàng là sốt kéo dài và gây nhiều biến chứng, nguy hiểm hơn cả là biến chứng xuất huyết tiêu hoá và thủng ruột.

Vi khuẩn thương hàn lây qua đường tiêu hoá. Đa số các trường hợp mắc phải là do ăn, uống phải thực phẩm, đồ uống nhiễm phân người bệnh và người mang vi trùng, nước sinh hoạt bị nhiễm phân có vi khuẩn thương hàn không được nấu chín, hoặc do ăn phải thức ăn tươi sống được rửa bằng nguồn nước đã bị nhiễm khuẩn thương hàn.

  • Bệnh tả (Cholera): là bệnh truyền nhiễm cấp tính do phẩy khuẩn tả Vibrio Cholerae gây ra, lây truyền bằng đường tiêu hoá. Bệnh có biểu hiện lâm sàng là đi phân lỏng nhiều và nôn nhiều lần, nhanh chóng mất nước-điện giải, truỵ tim mạch, suy kiệt và tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Bệnh được xếp vào loại “tối nguy hiểm”. Đây là bệnh dịch điển hình của các bệnh truyền nhiễm lây đường tiêu hoá, dịch thường lan rộng nhanh trong vùng theo cùng bếp ăn, nguồn nước… Bệnh thường xảy ra vào mùa hè, sau những đợt thiên tai lớn (bão, lụt…) và ở những nơi có trình độ kinh tế, vệ sinh, xã hội thấp kém, không đủ nước sạch cung cấp, xử lý phân, rác chưa tốt…
  • Bệnh lỵ trực khuẩn (Shigellosis): Là một bệnh viêm đại tràng cấp tính gây ra bởi vi khuẩn Shigella. Bệnh lây theo đường tiêu hoá, theo cơ chế từ người sang người hoặc từ bàn tay bẩn nhiễm khuẩn lây gián tiếp chủ yếu qua nước uống, thức ăn. Ở nước ta, nước uống là trung gian truyền lỵ hàng đầu, nhất là vùng nhân dân ít dùng nước nấu chín, vùng nông thôn thường uống nước bị ô nhiễm, không đảm bảo vệ sinh.
  • Bệnh viêm gan A: Virus nhiễm qua đường tiêu hoá rồi thải ra phân và nhiễm vào nước. Viêm gan A xảy ra theo kiểu dịch địa phương và thường bộc phát thành vụ dịch quan trọng. Virus viêm gan A có tính đề kháng cao ở môi trường bên ngoài, nó chịu được nhiệt độ 60ºC trong 1 giờ, cần phải có lượng Clo 1mg/L trong 30 phút mới làm bất động được virus. Ngoài ra còn có virus đường ruột khác như virus Rota…
  • Bệnh sốt bại liệt: Bại liệt là một bệnh truyền nhiễm virus Poliovirus, ở dạng nặng nhất của nó gây ra tê liệt, khó thở và đôi khi chết. Poliovirus có thể được truyền qua nước bị ô nhiễm và thực phẩm hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với người bị nhiễm virus, muốn giết virus cần cho vào nước một liều lượng Clo hoạt tính là 0,5mg/L, thời gian tiếp xúc là 1 giờ.
  • Bệnh do giun đũa, giun tóc, giun kim… lây truyền qua nước. Do phân nhiễm vào nước gặp điều kiện thuận lợi thì nhiễm qua người.

 

Bệnh do tiếp xúc với nước

Lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với các sinh vật gây bệnh trong nước.

  • Bệnh sán máng (Schistosomiasis): là bệnh do giun ký sinh thuộc loài Schistosoma gây ra. Bệnh có thể gây nhiễm đường tiết niệu hoặc đường ruột, thường xảy ra ở những người bơi lội dưới nước có loài ốc bị nhiễm những sinh vật gây các bệnh này sinh sống. Các ấu trùng rời khỏi cơ thể ốc vào nước và sẵn sàng xuyên qua da của con người.
  • Bệnh ngoài da: Nguyên nhân chủ yếu là do ký sinh trùng, các vi khuẩn, virus, vi nấm gây ra các bệnh ngoài da (ghẻ, lang ben, hắc lào…), bệnh mắt hột, bệnh viêm kết mạc… Tỷ lệ mắc bệnh liên quan chặt chẽ với việc cung cấp và sử dụng nguồn nước sạch cũng nhưng thiếu nước sạch để vệ sinh cá nhân không kém phần quan trọng.

 

Bệnh do vi yếu tố và các chất khác trong nước

  • Bệnh bướu cổ: do đất, nước, thực phẩm quá thiếu iốt, ví dụ: vùng núi cao, vùng xa biển…
  • Bệnh về răng do thiếu hoặc thừa florua: Florua < 0,5 mg/L sẽ bị bệnh sâu răng, > 1,5 mg/L sẽ làm hoen ố men răng và các bệnh về khớp.
  • Bệnh do nhiễm độc bởi các chất độc hoá học: Ví dụ: ăn, uống nước nhiễm asen, thuốc trừ sâu… tăng nguy cơ bị ung thư.
  • Bệnh Minamata: Một căn bệnh thần kinh do nhiễm độc thủy ngân (Hg). Bệnh gây triệu chứng: mất khả năng nghe, giảm tầm nhìn, nói khó khăn, không điều khiển được hoạt động, tứ chi run rẩy, mất cảm giác ở đầu ngón tay, ngón chân, mất trí nhớ, ung thư.
  • Bệnh Itai – Itai (dịch tạm là “Bệnh Đau quá Đau quá”): Là tên được đặt cho đợt ngộ độc Cadimi (Cd) trên diện rộng ở tỉnh Toyama, Nhật Bản, bắt đầu từ khoảng năm 1912. Nhiễm độc Cadimi còn có thể dẫn tới việc làm xốp xương và suy thận. Bệnh Itai-Itai còn được biết đến là một trong số bốn bệnh ô nhiễm lớn nhất ở Nhật Bản…

Trong số báo tháng sau, chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin để quí độc giả nắm được quy trình xử lý nước sử dụng trong ăn uống và sinh hoạt tại các nhà máy nước và các hộ gia đình như thế nào.

TS. BS Lê Văn Nhân

Giảng viên ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch

GĐ Y khoa Công ty Pacific Cross VN

Theo Tạp chí Sức Khỏe – khoe24h.vn

 

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Y TẾ - Y ĐỨC “THUẬN MUA VỪA BÁN” hay “AO NHÀ VẪN HƠN”!?

Thân gửi các anh em đồng nghiệp và bạn bè! Ngành Y, theo tôi, đây là một ngành nghề khó tiếp cận nhất và thật sự rất khó để có thể trở thành một “Thầy thuốc” …

Thực hư về chức năng của sừng tê giác?

Hãy cùng gặp gỡ BS CKI Y học cổ truyền Trần Hữu Vinh - Phó Chủ Tịch Hội Đông Y Tp.HCM với câu chuyện về sừng tê giác để có những giải đáp thỏa đáng …

Nghe qua ngậm đắng nuốt cay thế nào?!

Tạp chí Naturmedizin ở Đức đã dựa vào thông báo của y sĩ đoàn bên đó để nhắc nhở người dân về tiêu chí của một thầy thuốc tốt, của nhà điều trị không quên …

Mực đen hơn xa thuốc đắng!

Chữa bệnh là trách nhiệm của thầy thuốc. Chữa được bệnh tất nhiên là hay. Nhưng dạy cho người chưa bệnh biết cách làm sao để đừng phải nhờ vả thầy thuốc mới khéo. Đó …

Con học khó, cả nhà lo…

“Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường...” Đoạn …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi