Ba thầy thuốc mát tay nhất trên thế giới!

Không ít bệnh nhân ung thư đang “rối mù” vì những chỉ dẫn của những người “nhiệt tình có thừa”, nhưng không có kiến thức nền, không phải là bác sĩ trong lĩnh vực dinh dưỡng hay điều trị.

 

Bạn thấy có một bác sĩ chuyên khoa ung thư nào khuyên bệnh nhân uống lá đu đủ hay sừng tê giác không? Hoàn toàn không. Bởi sừng tê giác cũng chỉ là chất sừng như móng tay móng chân con người mà thôi.

Đối với bác sĩ, có lẽ câu hỏi hay được hỏi nhất đó là: Chế độ ăn như thế nào hợp lý cho tình trạng bệnh lý của tôi? Bạn thử tưởng tượng xem trong vòng vài phút ít ỏi nơi phòng khám, làm sao bác sĩ và bệnh nhân có thể truyền thông tốt cho nhau được.

 

Khi bị bệnh ung thư, ai cũng hoảng loạn và sợ chết. Có hai việc họ thường làm. Việc đầu tiên là tìm một nguyên nhân nào đó để đổ thừa. Việc kế tiếp là đi chạy vạy muôn phương, cầu Phật, cầu Chúa, cầu Thần Sông, Thần Núi, cầu cả ông thầy bói mà một chữ bẻ đôi cũng không biết – mong có một phương thuốc cứu chữa.

Và một số kẻ khai thác rất tốt hai điểm trên nên tung ra hàng trăm cách để trục lợi cá nhân.

 

Dù khoa học có tiến bộ vượt bậc đến bao nhiêu, đã phân tích đến từng phân tử, di truyền trong gene, ngoại gene nhưng đến thời điểm này, hầu như tất cả các bệnh lý chúng ta chưa tìm được ra nguyên nhân trực tiếp. Ngay như bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường rất phổ biến như vậy … cũng được chẩn đoán là tăng huyết áp vô căn, hay đái tháo đường phụ thuộc hay không phụ thuộc Insulin, huống chi là bệnh ung thư.

Ví dụ trong 100 ca ung thư phổi, có 80 bệnh nhân hút thuốc lá, dùng nhiều rượu bia, béo phì, luôn sống trong tình trạng căng thẳng… và 20 bệnh nhân không có các yếu tố kể trên. Điều này cho thấy dường như ung thư phổi có mối liên quan với việc hút thuốc lá, dùng nhiều rượu bia, béo phì, luôn sống trong tình trạng căng thẳng… chứ không thể kết luận là các yếu tố trên gây ung thư phổi. Chính vì không thể kết luận nhân – quả, nên chúng ta gọi những yếu tố đó là yếu tố nguy cơ. Phòng chống bệnh ung thư là phải giảm tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ.

Cũng như dạo gần đây, dân tình “sục sôi” lên khi đọc tin Việt Nam nằm trong tốp 2 các quốc gia bị ung thư trên thế giới. Bảng xếp hạng đó chia làm hai tốp. Tốp 1 gồm 75 nước có tỉ lệ ung thư cao, tốp 2 trong đó có Việt Nam, chứ Việt Nam không phải là đứng thứ 2. Và những nước phát triển, họ ăn uống cực kì sạch sẽ nhưng tỉ lệ mắc bệnh ung thư vẫn cao.

Như vậy để khẳng định chế độ ăn gây ung thư, hay chế độ ăn chữa ung thư … là không có sức thuyết phục. Thay vì lo âu, sợ hãi, bấn loạn chạy chữa khắp nơi, chúng ta nên bình tĩnh xem: Mình ung thư ở vị trí nào? Loại tế bào ung thư biệt hóa cao, trung bình hay kém? Ung thư đang ở giai đoạn mấy? Đã di căn hay chưa? Ví dụ ung thư phổi, nhưng ung thư tế bào nhỏ độ ác tử vong rất cao, trong khi ung thư tế bào không nhỏ có vẻ lành tính hơn, đáp ứng với điều trị tốt hơn. Hay như ung thư đại tràng, nếu ở giai đoạn 1, 2 nếu chữa trị kịp thời, tỉ lệ sống 5 năm lên trên 90 – 95%.

Quay lại chế độ ăn cho người ung thư, một số người ca tụng “Thực dưỡng Ohsawa” và lấy đó làm nền tảng trong việc điều trị và đưa ra rất nhiều khuyến cáo.

Đầu tiên chúng ta phải hiểu: Thực dưỡng Ohsawa là một hệ thống triết lý và thực hành để nhằm diễn giải bằng ngôn từ hiện đại triết lý âm dương trong triết học Trung Hoa. Đôi khi nó được gọi một cách không chính thức là Phương pháp trường sinh và đạo thiền của giáo sư người Nhật Bản Georges Ohsawa (1893 – 1966), người khơi nguồn và phổ biến cho phương pháp này.

 

Thật ra, một cọng cỏ, một giọt sương, một con người, một đạo lý nào đó xuất hiện trong cuộc đời này đều có ý nghĩa nhất định của nó, chỉ là chúng ta có đủ hiểu hết về nó hay không. Thực dưỡng Ohsawa này cũng vậy. Nó có thể hữu ích cho một số người. Nhưng không có nghĩa là hữu ích cho tất cả.

Hãy nhìn vào gia đình Michio Kushi – môn đồ Ohsawa – người đã phát triển phương pháp này một cách có hệ thống, có sự hợp tác và đồng thuận với các cơ quan chức trách (Bộ Y tế Hoa Kỳ, các hiệp hội Y-Bác sĩ…), nhấn mạnh đến mặt dưỡng sinh và trị bệnh của phương pháp này. Phương pháp này cũng được điều chỉnh đề phù hợp hơn với chế độ ăn của người Mỹ để họ dễ dàng thực hiện hơn (được gọi là Thực dưỡng hiện đại), kết hợp với các phương pháp khác như bấm huyệt, xoa bóp, châm cứu, và các học thuyết Đông Y khác như Ngũ hành… Vậy mà có gia đình này 4 người thì 3 người chết vì ung thư. Năm 1995, cô con gái Lily chết vì bệnh ung thư cổ tử cung ở tuổi 41. Năm 2001, người vợ Aveline cũng chết vì bệnh ung thư cổ tử cung ở tuổi 78. Đến năm 2014, chính Kushi chết vì bệnh ung thư đại tràng ở tuổi 88. Trong nhiều thập kỷ, gia đình Michio Kushi thẳng thừng từ chối y học hiện đại. Nhưng khi đối diện với cái chết cận kề, thì cả Lily, Aveline rồi đến Kushi đều phải chấp nhận phẫu thuật, xạ trị, cùng với hóa trị và các biện pháp hỗ trợ để kéo dài cuộc sống. Chính George Ohsawa luôn cho rằng phương pháp ăn kiêng hà khắc giúp thoát khỏi bệnh hiểm nghèo, người già sẽ chết một cách tự nhiên chứ không phải chết vì bệnh tật đau đớn. Nhưng thực tế Ohsawa đã bị nhồi máu cơ tim, ông chết đột ngột ở tuổi 74. Nhiều những học trò trung thành của Ohsawa và Kushi cũng đã chết vì những căn bệnh hiểm nghèo.

Vậy thì:

Có chế độ ăn “chuẩn mực” nào được khuyến cáo cho bệnh nhân đái tháo đường, tăng huyết áp hay không?

Hiện tại là không. Khi bị đái tháo đường hạn chế ăn ngọt và khi bị tăng huyết áp hạn chế ăn mặn là cần thiết.

 

Bữa ăn theo dân vùng Địa Trung Hải hay được các chuyên gia nhắc đến, đó là trước khi ăn các món chính, họ có thói quen ăn một dĩa rau trộn. Rau gây cảm giác no, giúp họ ăn ít lại, đồng thời ăn rau nhiều tốt cho hệ tiêu hóa và nhiều thứ khác nữa.

 

Mỗi khi muốn giảm cân, có phải là nên ngừng ăn ngọt? Và mỗi khi muốn điều trị ung thư người ta lại “dạy nhau”: Không ăn thịt. Những điều này đúng hay sai?

Thật ra, mọi thứ trên đời này đều có tính chất tương đối, khó để trả lời đúng hay sai. Nhưng hãy nhớ, cơ thể hoạt động hữu hiệu nhất là nhờ vào ba chất tạo năng lượng chính đó là Glucid, Protid, Lipid, tạm gọi là Đường, Đạm, Mỡ. Và não, tim luôn sử dụng Đường làm năng lượng trực tiếp. Một người trẻ với cơ thể khỏe mạnh có thể thích nghi khá tốt với những thay đổi đột ngột như việc nhịn ăn vài ngày. Nhưng với một người lớn tuổi, đa bệnh lý… thì không nên để hạ đường huyết bởi hạ đường huyết gây ra nhiều bất lợi nghiêm trọng.

 

Bên cạnh đó, Protein – đạm, ngoài vai trò tạo năng lượng, còn tham gia rất nhiều vào sự hình thành tế bào, đáp ứng miễn dịch, chuyên chở kháng sinh, hóa chất… Thiếu đạm dễ dẫn đến phù thũng, vết thương lâu lành, suy kiệt…

 

Và hãy nhớ: Mỗi phương pháp điều trị sẽ phù hợp với mỗi loại tổn thương ở mỗi thời điểm. Chế độ ăn A có thể tốt cho anh B, anh C, nhưng không có nghĩa là sẽ tốt cho thím E. Quan trọng là biết lắng nghe cơ thể mình thích hợp với chế độ ăn như thế nào.

 

Trong cuộc sống nói chung, trong việc ăn uống nói riêng, biết “đủ” giúp người ta khỏe mạnh và bình an hơn.

 

Riêng về bệnh Đái Tháo Đường típ 2, nhiều nghiên cứu dịch tễ cho thấy kiểm soát tốt đường huyết sẽ giảm nguy cơ tử vong và biến chứng mạch máu. Nghiên cứu ACCORD và VADT ra đời nhằm đánh giá việc kiểm soát đường huyết tích cực có lợi hơn việc kiểm soát đường huyết thường quy hay không. Và cả hai nghiên cứu đều phải kết thúc sớm hơn dự định, do tỉ lệ tử vong tăng cao ở nhóm kiểm soát đường huyết một cách tích cực.

 

Bài học rút ra rằng: người thầy thuốc và bệnh nhân không nên chỉ chăm chú vào việc kiểm soát đường huyết mà quên đi việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác, như chế độ ăn ít chất béo, vận động thể lực thường xuyên, ngưng thuốc lá, dùng thuốc điều trị các bệnh lí phối hợp.

Gần đây, các chuyên gia nhấn mạnh vào hai điều khi điều trị đó là “cá thể hóa” và tinh thần người bệnh.

Mỗi bệnh nhân có một ngưỡng chịu đau, một ngưỡng đáp ứng. Không nên quá chú trọng vào việc kiểm soát bệnh mà hãy nhớ tinh thần người bệnh rất cần được nâng đỡ. Một bữa ăn đầy ắp niềm vui, lòng biết ơn … khác với một bữa ăn đơn thuần là ăn. Một tinh thần lạc quan đối với cuộc sống … khác với một tinh thần bi quan, chán nản và thờ ơ. Hãy nhớ một điều cuộc chiến với bệnh tật là cuộc chiến với chính bản thân mình.

Là bác sĩ chuyên khoa nội tiết, căn bệnh hay gặp nhất là Đái Tháo Đường, do đó tôi thường xuyên được hỏi:

  • Có phải ăn ngọt gây đái tháo đường?
  • Tại sao tôi không bao giờ ăn ngọt lại bị đái tháo đường?
  • Chế độ ăn nào hợp lý cho tôi?
  • Bệnh đái tháo đường có lây không?
  • Bệnh đái tháo đường có phải là bệnh di truyền?

 

Thật sự tới thời điểm này, người ta chưa tìm ra nguyên nhân cụ thể nào gây ra đái tháo đường. Người ta nhận thấy trong gia đình, cha và mẹ cùng bị đái tháo đường thì con cũng có thể bị, nhưng không xác định rõ có di truyền hay không. Và bệnh đái tháo đường thường có tính chất gia đình do ăn chung một chế độ ăn hay có thói quen vận động sinh hoạt giống nhau.

 

Theo quan điểm cá nhân tôi hay khuyên bệnh nhân:

  1. Bữa sáng hãy ăn như ông hoàng, bữa trưa chia sẻ với bạn bè, bữa chiều tối hãy ăn như ăn mày! Bởi buổi tối mọi cơ quan cần được nghỉ ngơi, làm việc nhẹ nhàng và đi vào giấc ngủ. Nếu chúng ta ăn uống quá nhiều vào buổi tối, toàn bộ hệ tiêu hoá phải hoạt động và thận phải thải nước, dẫn đến tiểu đêm nhiều lần mất ngủ.
  2. Hãy ăn hay uống khi đói và khát. Ăn vừa đủ. Tránh ăn quá no hay để bụng quá đói.
  3. Ăn chậm, nhai kỹ. Để răng nghiền nát thức ăn, amylase nước bọt tiêu hoá một phần thức ăn. Khi thức ăn xuống, dạ dày (bao tử) làm việc ít lại, giảm tiết quá mức acid gây hại.
  4. Một cái dĩa nên chia làm 4 phần, 1 phần đạm, béo, 1 phần tinh bột, 2 phần rau củ.
  5. Thay đổi món ăn thường xuyên. Mỗi ngày một món. Thứ nhất, tránh nhàm chán. Thứ 2, bổ sung được những chất thiết yếu không có trong món này sẽ có trong món kia. Thứ 3, tránh quá tải một thứ.
  6. Đừng ăn trong im lặng. Hãy ăn với gia đình, bạn bè trong tiếng cười nói vui vẻ. Bởi khi đang vui vẻ hạnh phúc bạn không thể ăn nhiều.
  7. Ăn với lòng biết ơn sâu sắc.

Tất nhiên, mỗi phương pháp điều trị, mỗi cách thức vận động, mỗi chế độ ăn – chỉ thích hợp cho mỗi loại bệnh, mỗi loại tổn thương tâm lí hay thực thể – cho mỗi thời điểm nhất định! Vấn đề là thời điểm.

Ba thầy thuốc mát tay nhất trên thế giới bao giờ cũng là: Vui vẻ, Điều Độ và Biết Đủ!

BS CKII Nguyễn Bảo Trung

Bệnh viện Nguyễn Trãi

Theo Tạp chí Sức khỏe – khoe24h.vn

 

 

 

 

 

 

 

Phản hồi của bạn

Cùng chuyên mục

Đừng bình chân như vại chờ … bệnh!

Trong nhiều bài viết, qua nhiều tham luận, bác sĩ Lương Lễ Hoàng (LLH) đã liên tục cổ động cho thói quen vận động, đặc biệt ở người bệnh tiểu đường, căn bệnh được Tổ …

Không keo dễ gì dán dính!

Nhờ nhiều công trình nghiên cứu nên ngày nay thầy thuốc từ Đông sang Tây đều rõ về vai trò quan trọng của vận tốc luân lưu trong mạng lưới mạch máu, nhất là trong …

Trò chuyện cùng TS. BS Trần Chí Cường: Vì bệnh nhân là số một

Khánh thành vào ngày 20/02/2019 với quy mô xây dựng trên 10 tầng, trang thiết bị hiện đại nhất, phục vụ chẩn đoán, điều trị, tầm soát đột quỵ tim mạch, cơ xương khớp chuyên …

Viêm Amidan – Khi nào cần phải cắt?

Amidan được xem là hệ thống miễn dịch phòng thủ đầu tiên chống lại vi khuẩn và vi rút xâm nhập vào miệng của bạn. Tuy nhiên, khi tình trạng viêm amidan đến mức “hành” …

Khi người bệnh hiểu sai về ung thư - Sai 1 li - Đi mạng người!

“Có những sai lầm mà con người có thể sửa chữa và làm tốt hơn. Nhưng những sai lầm về căn bệnh ung thư sẽ không còn cơ hội sửa chữa mà phải trả giá …

Hỗ trợ 24/7
Gửi câu hỏi